skip to Main Content
Ασύρματη μετάδοση μηνύματος – πληροφορίας, με φως (Μέρος 1ο)

Mια από τις βασικότερες ανάγκες του ανθρώπου, από την πρωτόγονη ακόμη κατάσταση μέχρι σήμερα, είναι εκείνη της επικοινωνίας.

[ Διαβάστε το 2ο μέρος ]

Πάντα υπάρχει κάποιος (ο πομπός) που θέλει απλά να πει κάτι σε κάποιον άλλο (τον δέκτη), να του δώσει μια πληροφορία, ένα μήνυμα.Ο άλλος θα πρέπει βέβαια να μπορεί να καταλάβει τι του είπα κι αν θέλει να απαντήσει.

Η μεταφορά λοιπόν μιας πληροφορίας σημαίνει τη δυνατότητα αναπαραγωγής (με απόλυτη ακρίβεια ή έστω κατά προσέγγιση) ενός μηνύματος που έχει παραχθεί σε ένα σημείο, σε κάποιο άλλο σημείο (λιγότερο ή περισσότερο μακρινό).

Ποιες ανάγκες εξυπηρετεί;

Ένα μήνυμα μπορεί να είναι ένα κάλεσμα ή μια προειδοποίηση για επερχόμενο κίνδυνο, προφυλάσσοντας τον δέκτη, μπορεί να δηλώσει μια στάση, ένα συναίσθημα, μια κατάσταση.

Οι ανθρωπολόγοι πχ ισχυρίζονται πως η χειραψία είχε αρχικά το νόημα της δήλωσης μιας φιλικής-ειρηνικής διάθεσης μεταξύ δυο ατόμων που πλησιάζουν ο ένας τον άλλο. Όταν προτείνω στον άλλο το δεξί μου χέρι ελεύθερο, δείχνω απλά πως δεν κρατάω όπλο, δεν τον απειλώ, άρα μπορεί να πλησιάσει δηλώνοντας κι εκείνος το ίδιο.

Η ταχύτητα της μετάδοσης

Η μεταφορά της πληροφορίας, ενός μηνύματος φανταζόμαστε αρχικά πως γινότανε μόνον άμεσα και σε κοντινή απόσταση, που προϋποθέτει την οπτική επαφή πομπού και δέκτη. Οι ανάγκες όμως διαρκώς μεγαλώνουν μαζί και η απαίτηση της μετάδοσης μιας πληροφορίας σε όλο και μεγαλύτερες αποστάσεις και στο συντομότερο δυνατό χρόνο. Μια καθυστερημένη πληροφορία, ‘μπαγιατεύει’ και χάνει συνήθως την αξία της. Ο αγγελιοφόρος πρέπει να είναι γρήγορος («ἄγγελος ὠκύς», χαρακτηρίζεται από τον Όμηρο η πρώτη μαντατοφόρισσα των θεών του Ολύμπου, η  χρυσόφτερη Ιρις με τα φτερωτά σανδάλια (που η απεικόνισή της θα λειτουργήσει σαν πρότυπο αργότερα για την παράσταση των αγγέλων στον χριστιανισμό). Φτεροπόδαρος ήταν κι ο  αγγελιοφόρος Ερμής, που την διαδέχτηκε.

Hermes with his mother Maia

Tαχυδρομείο

Ο Ηρόδοτος μας πληροφορεί ότι οι Πέρσες διέθεταν οργανωμένο ταχυδρομικό σύστημα (το ‘αγγαρήιον’) με έφιππους αγγελιοφόρους. Γνωρίζουμε ακόμη πως οι ταχυδρομικές υπηρεσίες των Ρωμαίων ήταν πολύ καλά οργανωμένες. Σε κάθε μεγάλη οδό υπήρχαν σταθμοί με ξεκούραστα άλογα. Οι αγγελιοφόροι άλλαζαν τα κουρασμένα άλογά τους και συνέχιζαν το ταξίδι τους μέχρι να συναντήσουν τον επόμενο ταχυδρόμο, που τους περίμενε για να μεταφέρει την αλληλογραφία. Με μορφή σκυταλοδρομίας, οι έφιπποι αγγελιοφόροι μετέφεραν την κρατική αλληλογραφία, από και προς τη Ρώμη, σε χρόνο θαυμαστό για τα μέσα της εποχής. Κατάλοιπο της διαδικασίας αυτής είναι οι σημερινοί αγώνες σκυταλοδρομίας.

Από την αρχαιότητα μέχρι πρόσφατα (ακόμη και στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο), αρκετοί στρατοί χρησιμοποίησαν εκπαιδευμένα ταχυδρομικά περιστέρια για τη μεταφορά μηνύματος σε μεγάλες αποστάσεις (μέχρι και 900 χλμ μέσα σε μια μέρα).

pigeon

Ο πιο γρήγορος ταχυδρόμος: το φως

Λόγω της τεράστιας ταχύτητάς του (300.000 km/s), που σύμφωνα με τη σύγχρονη φυσική είναι το ανώτατο όριο ταχύτητας, το φως (όπως και κάθε άλλο ηλεκτρομαγνητικό κύμα), μπορεί να μεταφέρει μια πληροφορία σε μεγάλη απόσταση, μέσα σε ένα μικρό χρονικό διάστημα ακόμη και στο κενό. Για να αντιληφθούμε την ταχύτητά του ας αναφέρουμε ότι σε ένα δευτερόλεπτο το φως μπορεί να κάνει 8 φορές τον γύρο της γης, Μιλώντας άρα για μικρές αποστάσεις η μεταφορά του μπορούμε να θεωρήσουμε πως γίνεται ακαριαία. Αν πάμε όμως λίγο παραπέρα, στη γειτονιά μας στο ηλιακό μας σύστημα, θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι για να φτάσει σε εμάς το φως απο τη σελήνη χρειάζεται λίγο παραπάνω από ένα δευτερόλεπτο, ενώ από τον Ήλιο περίπου 8 λεπτά.

Στο σύμπαν παρόλα αυτά, όπου οι αποστάσεις είναι απίστευτα μεγάλες, η πληροφορία που μας μεταφέρει το φως είναι τόσο καθυστερημένη, που μπορούμε άνετα να φανταστούμε πως η εικόνα ενός μακρινού αστεριού ή κάποιου γαλαξία που βλέπουμε σήμερα στον ουρανό, δεν είναι παρά η εικόνα του πριν από εκατομμύρια χρόνια, τότε που το φως ξεκίνησε το ταξίδι του για να έρθει μέχρι εμάς κι όχι η σημερινή του εικόνα (κατάσταση). Οι αστρονόμοι μας διαβεβαιώνουν λοιπόν πως όσο πιο μακριά κοιτάζουμε τόσο πιο πίσω βλέπουμε στο παρελθόν.

Συγγραφέας : Κώστας Γιαννακός

 Η συνέχεια στο επόμενο…

Back To Top