skip to Main Content
Ο κώδικας Μορς

Για την ευκολότερη χρήση του τηλέγραφου σε διεθνή κλίμακα, ο Μορς εφηύρε, στα μέσα της δεκαετίας του 1830, ένα ειδικό αλφάβητο γνωστό και ως κώδικας Μορς. Αργότερα (από το 1990 μέχρι σήμερα) χρησιμοποιήθηκε και στις ραδιοεπικοινωνίες. Με τη βοήθεια του δημιουργήθηκε το τηλεγράφημα, που θα μπορούσαμε σήμερα να χαρακτηρίσουμε σαν το πρωτόγονο e-mail.
Ο κώδικας έχει πια σχεδόν εγκαταλειφθεί∙ χρησιμοποιείται μόνο σε εξειδικευμένες εφαρμογές, όπως οι ραδιοφάροι, αλλά και από πολλούς ραδιοερασιτέχνες.

Τα σημεία

Στα σήματα Μορς χρησιμοποιούνται δύο μόνον σημεία: η τελεία και η παύλα, που μόνα τους ή συνδυασμένα μπορούν να σχηματίσουν διάφορα σύμβολα-χαρακτήρες (πχ γράμματα ή αριθμούς).

Code Morse Graph

• Μια τελεία (dot) είναι η μονάδα (unit) κι έχει χρονική διάρκεια 1/6 του δευτερολέπτου
• Μία παύλα (dash) διαρκεί χρονικά όσο τρείς τελείες (άρα ½ sec)
• Το κενό μεταξύ των σημείων-ήχων του ίδιου γράμματος διαρκεί χρονικά όσο και μιας τελεία.
• Το κενό μεταξύ δυο γραμμάτων είναι ίσο με τρείς τελείες.
• Το κενό μεταξύ δυο λέξεων διαρκεί όσο επτά τελείες.

Αν φανταστείτε ένα δευτερόλεπτο σαν 1000 ms, η χρονική διάρκεια της τελείας είναι 1/6 s = 166,6 ms και της παύλας 3×1/6 s= ½ s = 500 ms. Στο παραπάνω γράφημα η πρώτη-στενή κορυφή αντιστοιχεί σε τελεία, ενώ η δεύτερη σε παύλα, με ένα κενό ανάμεσα τους (όλο μαζί αντιστοιχεί στο γράμμα Α).
Ο διεθνής κώδικας
Για τα γράμματα της αλφαβήτου αρκούν οι συνδυασμοί τους με 1 έως 4 σημεία. Για τους α

ριθμούς (0-9), αλλά και τα σημεία στίξης (και άλλα απαραίτητα σύμβολα) χρησιμοποιούνται συνδυασμοί 5 έως 6 σημείων.
Σε διεθνές συνέδριο στο Βερολίνο, το 1951, θεσμοθετήθηκε ο παρακάτω πίνακας.

Morse code table

Εξάσκηση

• Το σήμα κινδύνου SOS γράφεται σαν:
…/—/…
• η φράση I love you στη γλώσσα Μορς θα ήταν κάπως έτσι:
  ..//.-../—/…-/.//-.–/—/..-
Το ελληνικό αλφάβητο
Κάποιες χώρες, όπως και η Ελλάδα, παράλληλα με τον διεθνή κώδικα, προχώρησαν σε μια μικρή τροποποίησή του έτσι ώστε να καλύπτει τις ανάγκες της γλώσσας τους, που το αλφάβητο τους διαφέρει από το λατινικό. Ο παρακάτω πίνακας είναι αυτός που χρησιμοποίησε το ελληνικό ναυτικό και ο στρατός.

Παράδειγμα : ΚΩΣΤΑΣ = -.-/.–/…/-/.-/…
Η μετάδοση του μηνύματος
μπορεί να γίνει ηχητικά (με σφυρίχτρα, σειρήνα κλπ), όπου τα σημεία αποδίδονται ηχητικά ως ‘ντι’ οι τελείες και ‘ντα’ οι παύλες,
Για παράδειγμα, το διεθνές σήμα κινδύνου SOS, απαρτίζεται από τρεις τελείες, για το γράμμα S και τρεις παύλες για το O. Πρακτικά, αυτό ακούγεται κάπως σαν : ‘ντι-ντι-ντι / ντα-ντα-ντα / ντι-ντι-ντι’
Αλλά και οπτικά:
Με μια σημαία. Την σηκώνουμε με το δεξί χέρι για την τελεία και με το αριστερό για τη παύλα.  Μετράμε ως το δύο για την τελεία και ως το τέσσερα για την παύλα.

•  Με δύο σημαίες. Σηκώνουμε την μία σημαία για την τελεία και τις δύο για την παύλα.

Με απλό φανάρι. Στη θάλασσα (ναυτικό) έχει υιοθετηθεί η Aldis lamp, που μπορεί να εκπέμπει αναλαμπές (σε απόσταση 8 μιλίων την ημέρα) με το πάτημα μιας σκανδάλης. Το σκεπάζουμε και το ξεσκεπάζουμε ή το κουνάμε δεξιά και αριστερά (δεξιά–τελεία, αριστερά–παύλα).

•  Με τη φωτιά. Τη σκεπάζουμε και την ξεσκεπάζουμε με μια κουβέρτα που την κρατάμε τεντωμένη.

• Τέλος με τη χρήση μιας λυχνίας laser (στον πομπό) και μια φωτοαντίσταση (στον δέκτη) στο πρωτότυπο πρότζεκτ που θα βρείτε στην ιστοσελίδα μας
Πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι το Αμερικανικό ναυτικό ανέλαβε να τελειοποιήσει ένα σύστημα ασύρματης επικοινωνίας με φως (δυνατή δέσμη laser), που θα χρησιμοποιείται όταν η ραδιοφωνική επικοινωνία εμφανίζει προβλήματα.

Συμπερασματικά,

ο κώδικας Μορς είναι προφανώς ένα δυαδικό σύστημα, αφού μπορεί με δυο και μόνον σύμβολα να εκφράσει λέξεις και αριθμούς.
Το σύγχρονο ‘θεσιακό’ δυαδικό σύστημα, που αποτελεί τη βάση της πληροφορικής στις μέρες μας, χρησιμοποιεί όλους τους δυνατούς (256) συνδυασμούς 8 χαρακτήρων, που αποτελούνται από δυο και μόνον σημεία: το 0 ή το1).
Για την ιστορία του πράγματος ας αναφέρουμε πως από σπάνια χειρόγραφα της φυλής των Μάγια (που βρίσκονται σήμερα στη Δρέσδη) φαίνεται ότι κατά τον 3ο αι. μΧ, χρησιμοποιούσαν ένα εξελιγμένο προσθετικό, ‘θεσιακό’ σύστημα, που τα δύο μοναδικά του σύμβολα ήταν η τελεία και η παύλα (τα ίδια ακριβώς σύμβολα του κώδικα Μορς), που αντιπροσώπευαν αντίστοιχα τη μονάδα και την πεντάδα. Δηλαδή στο σύστημα τους, το ” ._ ” σήμαινε 15.

Αν θέλαμε να πάμε ακόμη πιο πίσω, θα φτάναμε στο αρχαιότερο γνωστό δυαδικό σύστημα, που δεν είναι άλλο από το κινέζικο τρίγραμμα (με 8 συνδυασμούς), που εξελίχθηκε αργότερα στο εξάγραμμα (με 64 συνδυασμούς).

ΥΓ

Αν θέλετε μπορείτε να ακούσετε τα σήματα Μορς  κάνοντας κλικ εδώ.

Μια άλλη σημαντική πρωτοπορία των Μάγια είναι ο τρόπος που έλυσαν το πρόβλημα με το μηδέν. Στις ‘άδειες’ θέσεις έβαζαν κάποια εύκολα σύμβολα (μάτια, κοχύλια κλπ), για να γεμίσουν το κενό και να διευκολύνουν τις αριθμητικές τους πράξεις.

Συγγραφέας: Κώστας Γιαννακός

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Back To Top